Havai
fişeklerin üretiminde, eski Romalılar’dan kalma fizik ve kimya formülleri ve
teknikler kullanılıyor.
Yaz aylarında düğünlerde veya kutlamalarda atılan havai fişekler gecenin
karanlığını fosforlu renkleri ve şekilleriyle aydınlatıyor. Havai fişeklerin
el yapımı kapsülleri, patlamaları ve sesleri çıkaran kimyasallar maddelerden
oluşan tozları içeriyor. Bunların içine giren farklı metaller de patlamayla
çıkan renkleri belirliyor.
Havai fişeğin kapsülünün içindeki tozlar farklı şekil ve dizilerde
yerleştirilerek, fişek patladığında da farklı figürlerin oluşması
sağlanıyor. Örneğin, üretim aşamasında kapsülün içine tüpler, kağıttan
bölmeler konarak, fişeğin patlamada değişik şekiller çıkarması sağlanıyor.
Gelişmiş modellerde kapsülün içine iki ayrı boşluk konarak, farklı patlama
şekilleri yaratılabiliyor. Patlama sesi, kapsüldeki tozdan geliyor. Bunun
için eskiden fotoğrafçılıkta flaş yaratmak için kullanılan magnezyumdan
oluşan flaş tozu kullanılıyor. Havai fişeklerde metal bazlı tozun yanına
patlama yaratmak için de oksijen ekleniyor.
ROMALILAR’IN TEKNİĞİ BUGÜN DE GEÇERLİ
Metal ve oksitlerin farklı kombinasyonları farklı seslerin yaratılmasında
işe yarıyor. Bunu sağlayan ise, antik Romalıların kozmetik ürünlerinde
kullandığı bizmut adlı açık gri renkli toz. Bizmut bugün dahi havai
fişeklere katılıyor. Havai fişek üretilirken, flaş tozunun içine bizmut
trioksit katılıyor; bu madde havai fişeğe patlama sesini veriyor. Sesi daha
da güçlendirmek için tozun içine vazelin de katılıyor.
METALLER FİŞEĞE RENGİNİ VERİYOR
Havai fişeklerin renkleri ve sesleri için farklı metaller konuyor. Örneğin,
bakır mavi ışık verirken, fare zehirinde kullanılan baryum yeşil, kalsiyum
turuncu ve sodyum da sarı renk sağlıyor. Aluminyum ve titanyum karışımı
beyaz renk çıkarıyor. Örneğin, kırmızı, beyaz ve mavi renklerin bir karması
için bu metallerin tozları karıştırılarak fişek kapsülünün içinde konuyor.
Fişek patlamasının havada oluşturduğu şekil, bu tozların kapsülün içinde
farklı sıra ve diziyle yerleştirilmesiyle belirleniyor.
(ntvmsnbc)
Yükle:
Dosyalar:
Dosyaların Tamamı:
Havai
fişeklerin üretiminde, eski Romalılar’dan kalma fizik ve kimya formülleri ve
teknikler kullanılıyor.
